Εργαζόμενοι «πελάτες» και υπάλληλοι σε φέρετρα: Απίθανα τεχνάσματα αποκαλύπτει η Επιθεώρηση Εργασίας

Από υπαλλήλους που μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μετατρέπονται σε... πελάτες καταστημάτων, μέχρι εργαζόμενους που κρύβονται σε δοκιμαστήρια, ψυγεία ή ακόμη και μέσα σε φέρετρα, οι ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας συνεχίζουν να συναντούν περιστατικά που ξεπερνούν κάθε φαντασία κατά τη διάρκεια των επιτόπιων ελέγχων.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του FLASH, πίσω από τις εικόνες που συχνά προκαλούν εντύπωση, κρύβεται η προσπάθεια ορισμένων εργοδοτών να αποκρύψουν αδήλωτη εργασία, παραβιάσεις του ωραρίου, μη τήρηση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ή ελλείψεις στα μέτρα υγείας και ασφάλειας.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι, παρά την ευρηματικότητα ορισμένων πρακτικών, οι περισσότερες όχι μόνο δεν αποτρέπουν την επιβολή κυρώσεων, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη θέση του εργοδότη.

«Βαφτίζουν» υπαλλήλους... στελέχη για να αποφύγουν την Ψηφιακή Κάρτα

Μία από τις συνηθέστερες πρακτικές που εντοπίζονται αφορά την τεχνητή αλλαγή της ιδιότητας εργαζομένων.

Σύμφωνα με στελέχη των ελεγκτικών υπηρεσιών, υπάλληλοι εμφανίζονται ως «υπεύθυνοι σάλας», «υπεύθυνοι ταμείου» ή ακόμη και «υπεύθυνοι διαδρόμου», προκειμένου να υποστηριχθεί ότι κατέχουν θέση ευθύνης και συνεπώς εξαιρούνται από την υποχρέωση εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Κατά τους ελέγχους, ωστόσο, εξετάζεται η πραγματική φύση της εργασίας και όχι μόνο η ονομασία της θέσης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για γνήσια διευθυντική θέση ή για προσπάθεια καταστρατήγησης της νομοθεσίας.

Όταν οι εργαζόμενοι... γίνονται πελάτες

Ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, σε beach bars, καφέ και επιχειρήσεις εστίασης, οι ελεγκτές έρχονται συχνά αντιμέτωποι με ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο.

Με την εμφάνιση του κλιμακίου ελέγχου, εργαζόμενοι αφήνουν δίσκους, φορητά POS ή άλλο εξοπλισμό και κάθονται σε τραπέζια ή ξαπλώστρες, εμφανιζόμενοι ως πελάτες της επιχείρησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις επιχειρείται ακόμη και η απομάκρυνσή τους από τον χώρο, ώστε να μην υπάρχει εμφανής εργασιακή δραστηριότητα κατά τη διάρκεια του ελέγχου.

«Ήρθα για έναν καφέ»

Άλλη συνηθισμένη πρακτική αφορά εργαζόμενους που βρίσκονται στον χώρο εργασίας πριν από την έναρξη της δηλωμένης βάρδιας τους.

Κατά τους ελέγχους υποστηρίζεται ότι δεν εργάζονται, αλλά απλώς περιμένουν την ώρα έναρξης πίνοντας καφέ ή συνομιλώντας με συναδέλφους. Ωστόσο, οι ελεγκτές αξιολογούν το σύνολο των πραγματικών περιστατικών, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν υπάρχει πραγματική παροχή εργασίας πριν από το δηλωμένο ωράριο.

Οι πιο ακραίες περιπτώσεις απόκρυψης εργαζομένων

Στη μακρά λίστα περιστατικών που έχουν καταγραφεί περιλαμβάνονται και περιπτώσεις που δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.

Σε έλεγχο σε βιοτεχνία ξυλείας, εργαζόμενοι εντοπίστηκαν να κρύβονται μέσα σε φέρετρα που βρίσκονταν στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης.

Σε άλλη περίπτωση, σε βιομηχανία τυποποιημένων προϊόντων, εργαζόμενος είχε κρυφτεί μέσα σε ψυκτικό θάλαμο, ενώ σε κατάστημα ένδυσης υπάλληλος βρέθηκε να έχει καταφύγει σε δοκιμαστήριο μέχρι να ολοκληρωθεί ο έλεγχος.

Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τις ελεγκτικές αρχές, καταδεικνύουν το εύρος των μεθοδεύσεων που μπορεί να χρησιμοποιηθούν όταν επιχειρείται η απόκρυψη εργαζομένων.

Επιλεκτική... ξενάγηση στους ελέγχους ασφάλειας

Αντίστοιχες πρακτικές καταγράφονται και στους ελέγχους για την τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Σύμφωνα με στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας, δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις όπου οι υπεύθυνοι μιας επιχείρησης επιχειρούν να κατευθύνουν τους ελεγκτές μόνο σε συγκεκριμένα σημεία των εγκαταστάσεων ή ακόμη και να τους υποδείξουν διαφορετικό εργοτάξιο ή χώρο εργασίας, αποφεύγοντας περιοχές στις οποίες διαπιστώνονται ελλείψεις στα μέτρα προστασίας.

Στελέχη της επιθεώρησης εργασίας επισημαίνουν στον FLASH ότι η συμμόρφωση με τους κανόνες υγείας και ασφάλειας δεν αξιολογείται μόνο τη στιγμή που υπάρχει εργαζόμενος σε έναν χώρο. Η νομοθεσία απαιτεί τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας να εφαρμόζονται διαρκώς και να είναι διαθέσιμα σε κάθε στάδιο της λειτουργίας μιας εγκατάστασης. Αυτό σημαίνει ότι η απουσία εργαζομένου από ένα σημείο κατά τη στιγμή του ελέγχου δεν αίρει την υποχρέωση του εργοδότη ούτε αποτρέπει την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων, όταν διαπιστώνονται παραβάσεις.

Όπως επισημαίνουν στελέχη των ελεγκτικών υπηρεσιών, η εμπειρία δείχνει ότι οι προσπάθειες συγκάλυψης σπάνια αποδίδουν. Αντίθετα, όταν αποκαλύπτονται, αποτελούν συχνά επιβαρυντικό στοιχείο κατά την αξιολόγηση της υπόθεσης, ενώ ο βασικός στόχος των ελέγχων παραμένει η διασφάλιση της νομιμότητας και, κυρίως, η προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.